گلند کابل ضدانفجار استیل
گلند کابل (Cable Gland) وسیلهای است که برای اتصال ایمن و محکم کابل به تجهیزات الکتریکی مانند جعبههای تقسیم، تابلوهای برق، موتورها و سایر وسایل مورد استفاده قرار میگیرد. هدف اصلی آن محافظت از کابل در برابر عوامل محیطی، جلوگیری از کشیدگی و جابجایی کابل، و حفظ درجه حفاظت (IP) تجهیزات است.
ساختار کلی گلند کابل:
یک گلند کابل معمولاً از چندین بخش اصلی تشکیل شده است:
- مهره تثبیت کننده (Lock Nut): برای محکم کردن گلند به بدنه تابلو یا جعبه تقسیم.
- واشر آببندی (Sealing Washer): برای جلوگیری از ورود رطوبت و گرد و غبار از محل اتصال گلند به بدنه.
- بدنه (Body): قسمت اصلی گلند که کابل از آن عبور میکند.
- واشر محافظ کابل (Cable Protection Washer): برای محافظت از روکش کابل در برابر سایش و فشار.
- چنگال (Clamping Ring/Grip): قسمتی که کابل را محکم نگه میدارد و از کشیده شدن آن جلوگیری میکند.
- درپوش/مهره کابل (Cap/Gland Nut): برای فشردن چنگال و واشر آببندی دور کابل.
انواع گلند کابل بر اساس ساختار:
- گلند معمولی (Standard Gland): دارای مقطع دایرهای است و برای کابلهای معمولی و گرد (مانند کابلهای روشنایی) استفاده میشود.
- گلند آرموردار (Armored Cable Gland): این نوع گلند برای کابلهای آرموردار (کابلهایی که دارای لایه محافظ فلزی هستند) طراحی شده است. وظیفه آن اتصال آرمور کابل به بدنه تجهیزات برای ایجاد اتصال زمین مناسب و افزایش حفاظت مکانیکی است.
- گلند ضد انفجار (Explosion Proof Gland): برای استفاده در محیطهایی که خطر انفجار وجود دارد (مانند صنایع نفت و گاز، پتروشیمی) طراحی شدهاند. این گلندها از گسترش شعله یا جرقه به محیط خطرناک جلوگیری میکنند.
انواع گلند کابل بر اساس سایز و رزوه:
سایز گلندها بر اساس قطر کابل عبوری و نوع رزوه آنها مشخص میشود. دو استاندارد رایج برای رزوه گلندها وجود دارد:
- استاندارد متریک (M): این گلندها با حرف M و یک عدد (مانند M16, M20, M25, M32 و ...) مشخص میشوند که عدد نشاندهنده قطر اسمی خارجی رزوه بر حسب میلیمتر است. این استاندارد در بسیاری از نقاط جهان متداول است.مثال: M16 (مناسب برای کابلهایی با قطر ۴ تا ۸ میلیمتر)، M20 (مناسب برای کابلهایی با قطر ۶ تا ۱۱ میلیمتر).
- استاندارد PG (Panzergewinde): این استاندارد آلمانی است و گلندها با حروف PG و یک عدد (مانند PG7, PG9, PG11, PG13.۵, PG16, PG21 و ...) مشخص میشوند. عدد بعد از PG نشاندهنده بیشترین قطر کابل عبوری بر حسب میلیمتر است.
- استاندارد NPT و G: این استانداردها نیز در برخی مناطق و کاربردهای خاص مورد استفاده قرار میگیرند.
انتخاب سایز مناسب گلند بسیار مهم است و باید بر اساس قطر خارجی کابل و قطر سوراخ ورودی تجهیزات انجام شود. جدولهای خاصی برای راهنمایی در انتخاب سایز گلند بر اساس قطر کابل وجود دارد.
انواع گلند کابل بر اساس متریال (جنس):
گلندها از مواد مختلفی ساخته میشوند که هر کدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند:
- گلند پلاستیکی (Plastic Cable Gland):
- جنس: معمولاً از پلیآمید ۶ (نایلون) ساخته میشوند که خود خاموششونده و غیرقابل اشتعال است.
- مزایا: مقاومت خوب در برابر مواد خورنده (مانند آب نمک، گریسها و اسیدهای ضعیف)، عایق بودن، وزن کم، قیمت اقتصادی.
- کاربرد: در محیطهای عمومی، صنعتی سبک، و جایی که نیاز به عایق بودن و مقاومت در برابر رطوبت و گرد و غبار باشد. برای دماهای بسیار بالا و محیطهای با احتمال آتشسوزی زیاد مناسب نیستند.
- گلند فلزی (Metal Cable Gland):
- جنس: شامل برنج، فولاد ضد زنگ (استنلس استیل) و آلومینیوم.
- انواع و مزایا:
- گلند برنجی (Brass Cable Gland): اغلب با روکش نیکل عرضه میشوند تا مقاومت به خوردگی افزایش یابد. مقاومت دمایی و فشاری بالایی دارند.
- گلند فولاد ضد زنگ (Stainless Steel Cable Gland): بالاترین مقاومت را در برابر خوردگی، زنگزدگی، دماهای بالا و عوامل شیمیایی دارند. برای محیطهای بسیار خورنده و سخت صنعتی، دریایی، و صنایع غذایی و دارویی ایدهآل هستند.
- گلند آلومینیومی (Aluminum Cable Gland): سبکتر از برنجی هستند و مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارند. معمولاً در محیطهای داخلی یا با روکش PVC برای افزایش مقاومت در برابر رطوبت استفاده میشوند.
- کاربرد: در صنایع سنگین، کارخانجات، نیروی دریایی، محیطهای با دمای بالا یا پایین، و جایی که نیاز به مقاومت مکانیکی و الکتریکی بالا باشد.
انتخاب نوع گلند بر اساس جنس، سایز و ساختار آن، به عوامل متعددی از جمله نوع کابل، شرایط محیطی (دما، رطوبت، وجود مواد شیمیایی، خطر انفجار)، درجه حفاظت مورد نیاز (IP Rating)، و نوع تجهیزات بستگی دارد.
شرکت ژیکاسه الکتریک، گلندهای ضد انفجار Exd را از استنلس استیل S316L تولید میکند که برخلاف تصور رایج، از نظر قیمت کاملاً با گلندهای برنجی با روکش نیکل کروم رقابتی هستند. این موضوع، گلندهای استنلس استیل ژیکاسه را به گزینهای اقتصادی و در عین حال بسیار مقاوم تبدیل میکند.
برای اطلاع از موارد فنی دقیقتر شامل انواع گلند طبق استاندارد جهانی، متریال دقیق، ابعاد استاندارد و سایر موارد به صفحه آموزش بخش گلند ضد انفجار مراجعه کنید.